کتابشناسی سنائی
در اين نوشتار فهرستي از پژوهشهاي صورت گرفته در انديشهها و آثار و شخصيت حكيم سنايي غزنوي فراهم آمده است، كه در پنج بخش به اين ترتيب طبقهبندي شده است:
- مقالهها
- كتابها
- پاياننامههاي كارشناسي ارشد
- پاياننامههاي دكتري
- كتابها و مقالات لاتين
در بخش پاياننامههاي كارشناسي ارشد احتمالاً پژوهشهايي در دانشگاههاي شهرستانها بويژه دانشگاه آزاد صورت گرفته كه دسترسي به آنها براي ما به دليل محدوديت فرصت مقدرو نگشت. اميد كه اين مجموعه، محققان و پژوهندگان را در شناخت سير سنايي پژوهي و دسترسي به منابع به كار آيد.
فهرست مقالهها دربارة حكيم سنايي غزنوي
- آتش، احمد: «سنايي»، ترجمة قيام الدين راعي، ادب،]كابل[ سال 24 (ميزان و قوس مهرو آذر 1355 خورشيدي) ش 3: ص42 –62.
- احمد، نذير: «تاريخ درگذشت سنائي»، قند پارسي، ش 5، (زمستان 1371)، 36–41
- احمد، نذير: «مطالب تازه در آثار منظوم و منثور حكيم سنائي»، ترجمة مير حسين شاه، ادب، ]كابل[ سال 18 (1349) ش. 3 /4.: 21-29 و نيز: قند پارسي،(هجده گفتار ادبي و تاريخي از نظير احمد)، بنياد موقوفات دكتر محمود افشار، تهران، 1371، ص 109 – 125.
- احمد، نذير: «مقدمه بر مكاتيب سنايي»، تهران؛ كتاب فرزان،1362.
- اختر، محمد سليم: «بررسي در انديشههاي حكيم سنايي غزنوي»، هنر و مردم، ش. 177- 178 (مرداد 1356) 91-103
- اختر، محمدسليم: «بررسي در انديشههاي حكيم سنايي غزنوي»، هفت گفتار، تهران، دبيرخانة شوراي گسترش زبان و ادبيات فارسي، 1375، ص 1 – 24.
- اختر، محمدسليم: «در معرفي دو تن از معاصرين سنائي، ابوحنيفة اسكافي غزنوي و اسماعيل خجستگي»، هفت گفتار، دبيرخانة شوراي گسترش زبان و ادبيات فارسي، تهران، 1375، ص 91 – 96.
- اختر، محمدسليم: «سيري در مثنوي كارنامة بلخ حكيم سنايي»، ادبيات مشهد، سال14 (1357) : 414-426.
- اختر، محمدسليم: «سيري در مثنوي كارنامة بلخ حكيم سنايي»، وحيد، 239، (1357) : 41-43
- اختر، محمدسليم: «سيري در مثنوي كارنامة بلخ حكيم سنايي»، هفت گفتار، دبيرخانة شوراي گسترش زبان و ادبيات فارسي، تهران، 1375، ص 73 – 90.
- اختر، محمدسليم: «مرغوبترين موضوعات حكيم سنائي غزنوي و شيوههاي متنوع اظهار او»، هفت گفتار، تهران، دبيرخانة شوراي گسترش زبان و ادبيات فارسي، 1375، ص 25 – 72. و دانش، ش. 8 (1365) : 5-35.
- اعتمادي، گويا: «نامههاي حكيم سنائي»، آريانا، ش 2: 47 – 49 و ش 3 :21 – 26 و ش 4 :7 – 12 و ش 7 : 30 – 32 و ش 8: 24 – 26 و ش 9 : 38 – 43.
- اعتمادي، گويا: «راجع به دو نامة سنايي» يغما، سال4 : ص 84.
- افشار، ايرج: «سنايي به تصحيح فروزانفر، يا للعجب»، جهان كتاب، ش 35 – 36 (خرداد 1376) ص 29.
- اقبال آشتياني، عباس: «ذيل سير العباد سنايي از حكيم اوحدالدين طبيب رازي با مقدمه»، مجلة دانشكدة ادبيات تهران، سال دوم (1334)، ش 3.
- اقبال آشتياني، عباس: «شرح يكي از قطعات سنايي يا انتقاد مندرجات بعضي از فرهنگهاي فارسي»، مقالات اقبال، تهران، 1350 ص 505–516.
- اقبال آشتياني، عباس: «شرح يكي از قطعات سنايي» (يا انتقاد مندرجات بعضي از فرهنگهاي فارسي) آموزش و پرورش، ج 9 ش 5: 9 –21، (قطعهاي كه متضمن اسماء طيور است و بحث لغوي دربارة آن كلمات).
- براون، ادوارد گرانويل: « از سنايي تا سعدي»، تاريخ ادبي ايران، كتاب دوم از مجلد دوم، ترجمة غلامحسين صدري افشار، تهران، مرواريد، 1351
- براون، ادوراد: تاريخ ادبي ايران (از فردوسي تا سعدي) ترجمه و حواشي و تعليق از علي پاشا صالح، تهران، اميركبير، 1358، ص 571-575
- برتلس، يوگني ادواردوويچ: «يكي از منظومههاي كوچك سنايي (دربارة سير العباد الي المعاد)» تصوف و ادبيات تصوف، ترجمة سيروس ايزدي، تهران، اميركبير، 2536، ص 427-432 و نيز دربارة سنايي: همان، صص96-98
- بهار، محمد تقي: دو يادگار از ملك الشعراي بهار (نامه به حكيم الملك و تصوير سنائي)، آينده، 10 (1363) : 225– 238.
- بيات، سعيد رضا: «ليلي و مجنون نظامي و سنايي و امير خسرو»، ادبستان، ش 27 (اسفند 1370) : 32–33.
- پور جوادي، نصرالله: «مسئله اشعار سنايي در آثار احمد غزالي»، معارف، دورة 16، ش 1، تير 1378.
- جاويد، احمد: «زندگاني سنايي غزنوي»، آريانا، 12: 83 – 88.
- جاويد، احمد: «سبك و افكار سنايي»، عرفان، ش20 (1335) : 4-34
- حبيبي، عبدالحي: «تحقيق بر وفات سنايي»، يغما 30 (1356) : 620-626 و 670-678
- حبيبي، عبدالحي: «قاضي حسن و سنائي » يغما، 22 (1348) :557 – 560
- حبيبي، عبدالحي: «عبدالطيف عباسي بنيروي، سنايي شناس و مولوي شناس قرن يازدهم هجري»، آريانا، 30 (1351) ش 6: 1 – 11.
- حسن زادة آملي، حسن: «نكات و اشاراتي در بيان ابياتي از حديقه الحقيقة حكيم سنايي»، ميراث جاويدان، سال 4(1375) ش1: 102-107 و ش 2: 40- 51 و سال 5 (1376) ش 2: 86-99.
- حسين پور، علي: «گلچيني ديگر از حديقة سنايي» (نقد و بررسي كتاب گزينش و گزارش از حديقة سنايي از محمد راستگو،) كتاب ماه، ادبيات و فلسفه، ش56 و 57.
- حسيني، مريم: «تصحيح ابياتي از حديقة سنايي بر اساس قديميترين نسخة خطي»، فصلنامة پژوهشي علوم انساني دانشگاه الزهراء، سال دهم ش 34 و 35 تابستان و پاييز 1379.
- حسيني، مريم: «حديقه احيايي در شعر فارسي» (مقايسه شخصيت و آثار غزالي و سنايي) فصلنامة علوم انساني دانشگاه الزهرا، ش 32.
- حسيني، مريم: «دربارة تصحيح مجدد حديقه الحقيقه سنايي»، گفتگو از اردوان اميري نژاد، گوهران، ش1، پاييز 1382
- حسيني، مريم: «سيري در نسخههاي خطي حديقة سنايي»، رشد آموزش ادب فارسي، ش 40 (پائيز 1375) : 28 – 32.
- حسيني، مريم: «يمامه سرزمين زرقاء و زراق، در شرح جملاتي از مقدمة حديقة حكيم سنايي»، رشد آموزش زبان و ادب فارسي، ش. 47.
- حميدي، جعفر: «از اوج به خاك، از خاك به اوج»، (گفتاري در مقايسة سير العباد الي المعاد سنايي غزنوي و بهشت گمشدة جان ميلتون)، اطلاعات 20/09/ 1382 و 4/10/1382.
- حميدي، جعفر: «دفتري در مقايسة سيرالعباد الي المعاد سنايي غزنوي و بهشت گمشدة جان ميلتون»، كيهان فرهنگي، 3 (1365) ش 4،ص 32-35، و نيز: وزيركشان، تهران، 1369، ص 47- 66.
- حيدري، حسين: «نامش از نام يار مشتق بود» (سيماي علي (ع) در آثار حكيم سنايي)، روزنامة ايران 30/9/1379. و 3/10/79.
- خائفي، پرويز: «عرفان، حافظ، عرفان سنايي»، مقالهها و مقابلهها، شيراز، 1356، ص169– 180.
- خليل، محمد ابراهيم: «نصب لوحة كتيبة تعمير جديد مزار حضرت سنائي»، آريانا، ج 8 ش 5 16 – 23.
- خليلي، خليل الله: «نسخهاي نادر از كليات آثار حكيم سنايي غزنوي»، آريانا، 33 (1354) ش 1: 2– 36.
- خوشدل، محمد رضا: «دين را حرمي است در خراسان» (نگاهي به مدايح رضوي از حكيم سنايي غزنوي تا امروز)، روزنامة قدس 14/10/82.
- درخشان، زهره: «تاثير قرآن و حديث در مثنويهاي سنايي غزنوي» (معرفي پايان نامة كمال لگزيان، فرهنگ و پژوهش، ش. 99.
- دو بروين، يوهانس توماس پيتر: «قلندريات در شعر عرفاني فارسي از سنايي به بعد»، معارف، 13 (1375) : 105 – 119.
- دو بروين، يوهانس توماس پيتر: «مقايسهاي چند ميان مثنويهاي سنايي و عطار»، مجلة ادبيات دانشگاه مشهد، 28 (1374) : 3 – 10
- ذاكري، احمد: «بررسي ويژگيهاي ادبيات تعليمي در آثار سنايي و اوحدي»، مجلة ادبيات كرج، ش 1 (زمستان 1374) : 29 – 36.
- روان فرهادي، عبدالغفور: «سنايي، آدميت و اخلاق» تلاش، ش. 73 (آبان 1356) 60-63
- روان فرهادي، عبدالغفور: «معني عشق نزد حكيم سنايي غزنوي»، صوفي، ش 27 (تابستان 1374)، ص 32 – 35.
- روستا يار، سيد عليشاه: «حكيم سنايي در ادبيات منظوم عرفاني»، نشرية خراسان، ]كابل[ دورة سوم، ش2، تابستان 1382، صص34-49.
- روستا يار، سيد عليشاه: «سير العباد الي المعاد حكيم سنايي و استكمال وجود»، نشرية خراسان، ]كابل[ دورة سوم، ش 1، بهار 1382، صص 28-38.
- روستا يار، سيد عليشاه: «مفهوم عقل از ديدگاه حكيم سنايي»، نشرية خراسان، ]كابل[ دورة سوم، ش 2، تابستان 1382، صص 82-89.
- روستا يار، سيد عليشاه: «نقش حكيم سنايي در آفرينش مثنوي»، نشرية خراسان، ]كابل[ دورة سوم، ش 3، خزان 1382، ص 80-97
- ريپكا، يان: «دربارة سنايي»،تاريخ ادبيات ايران، ترجمه از آلماني عيسي شهابي، تهران بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1354 صص366-368
- ريپكا، يان: «سنايي» تاريخ ادبيات ايران در زمان سلجوقيان و مغولان، ترجمة يعقوب آژند، نشر گستره، تهران 1364، ص 43-46
- زرقاني، مهدي: «رو در روي آينه » ؛ پاسخي به نقد حبيب الله عباسي تحت عنوان روي و آينه، كتاب ماه ادبيات و فلسفه، ش. 35.
- زرقاني، مهدي: «افقها و ساحتهاي انديشه سنايي»، روزنامة شرق 21/10/1382. (گزارش نشست كتاب ماه ادبيات و فلسفه)
- زرقاني، مهدي: «افقهاي شعر و انديشة سنايي غزنوي»، كيهان فرهنگي، ش 145 (شهريور1377).
- زرقاني، مهدي: «انسان در شعر سنايي غزنوي»، كيهان فرهنگي ش 161 (اسفند 1378)
- زرقاني، مهدي: «خالق متعال و معشوق ازلي در شعر سنايي»، كيهان فرهنگي 148، (آذر و دي 1377).
- زرقاني، مهدي: «روي و آينه، پژوهشي دربارة قهر و لطف الهي در انديشة سنايي»، كيهان فرهنگي 155، (شهريور 1378).
- زرقاني، مهدي: «فرزند تناقض، افقها و ساحتهاي تازه در انديشة سنايي»، همشهري 16/11/82،
- زرين كوب، عبدالحسين: «شعر صوفيه، سنايي و عطار» جستجو در تصوف، تهران، اميركبير، 1357، ص 237-256
- زرين كوب، عبدالحسين: «شوريدهاي در غزنه»، با كاروان حله، تهران، انتشارات علمي، چاپ ششم 1370 ص 157-177 زرين كوب، عبدالحسين: «پسر آدم»، كتاب هفته، ش80 : 70- 79 و نيز: ش 81 : 90 – 100
- سميت، مارگرت: «سنايي غزنوي»، روزگار نو، ج2، ش 1: 62-67
- شاه حسيني، محمد اسماعيل: «مديريت از ديدگاه حكيم سنايي»، كيهان فرهنگي، ش 198.
- شاهرخي، محمود: «سخن عشق نشاني دارد»، كيهان فرهنگي، 9 (1371) ش 2: 40 – 42
- شاهرخي، محمود: «عقيده و مذهب حكيم سنايي»، ميراث جاويدان، 1 (1372) ش 2: 144 – 147.
- شاه علي اكبر: «مقايسة شريق التحقيق با ديگر آثار حكيم سنايي غزنوي»، ادب،]كابل[ سال 25، شمارة 3 (قوس- ميزان، مهر و آذر، 1356) صص 38-49 نويسنده در اين مقاله انتساب طريق التحقيق به سنايي را رد كرده و آن را از احمد بن محمد حسن نخجواني دانسته است.
- شفيعي كدكني، محمد رضا: «در فاصله سنايي تا عطار»، مجله دانشكدة ادبيات مشهد، 28 (1374) : 3-10
- شيمل، آن ماري: «از سنايي و مولانا تا اقبال»، ترجمه از انگليسي روان فرهادي، ادب، ]كابل[ سال 25، شمارة 3 (قوس- ميزان، مهر و آذر، 1356) صص 5-21
- صادق زاده بنابي، بهمن محمد: «خردگرايي سنايي در حديقه الحقيقه»، كيهان فرهنگي 167 (شهريور 1379).
- صفا ذبيح الله: «سنايي»، تاريخ ادبيات ايران، تهران، انتشارات فردوسي 1366، ج2/ صص 552-586
- صورتگر، لطفعلي: «انسانيت از نظر سنايي»، مجلة شير و خورشيد سرخ ايران، ج3، ش.8: 2-7
- صورتگر، لطفعلي: «نظري به ديوان سنايي»، مجلة شير و خورشيد سرخ ايران، ج4، ش1: 1-13
- طبيب رازي، اوحدالدين: «ذيل سير العباد سنايي»، به اهتمام عباس اقبال، مجلة دانشكدة ادبيات تهران، سال دوم (1334) ش 3: صص 9-16. ] اين مثنوي 177 بيت است به همان وزن و سبك سيرالعباد، ظاهراً كاتب نسخة استانبول آن را جايگزين بخش مدحي سير العباد كرده است. تاريخ آن بايد طبق شواهد به قرن هشتم هجري ميرسد. [
- طغياني اسفرجاني، اسحاق: «ويژگيهاي سبك حديقة سنائي»، پژوهشي اصفهان، ش 8 (تابستان 1376) ش 1: 23 – 38.
- عباسي حبيب الله: «روي و آينه» (نقد كتاب افقهاي شعر و انديشة سنايي غزنوي، نوشتة مهدي زرقاني،) كتاب ماه ادبيات و فلسفه، ش. 35.
- عثماني، روشن ضمير: «سبك حكيم سنايي» عرفان، سال 17 (1332)ش 9: 6 به بعد و ادامه در ش 10: 42 به بعد
- علوي مقدم، محمد: «تأثير غزالي در انديشة سنايي»، كيهان انديشه، ش 26 (آبان 1368) : 147-153
- علوي مقدم، محمد: «تأثير قرآن در شعر سنايي»، مشكوه، ش. 16 (پاييز 1366) : 24-68
- علوي مقدم، محمد: «لغت پيامبر در شعر سنايي»، كيهان انديشه، ش14 (مهر1366) :180- 122
- غلامرضايي، محمد: «حديقه الحقيقه و مخزن الاسرار»، سخنواره، تهران 1376، ص419ـ426.
- فرخ زاد، پوران: «سنايي»، تلاش، ش.76 (بهمن 1356) : 19-21.
- فرخ زاد، پوران : «مجلس علمي حكيم سنايي در كابل»، راهنماي كتاب، 20 (1356) صص 938 –941
- فرزاد، مسعود: «يك ايراني پيشقدم دانته (سنايي)»، روزگار نو، ج4، ش 6: 24-35
- فرشبافيان، احمد: نقدگزيده حديقة سنايي (از دكتر عسكر حقوقي) ادبستان، ش 41 (ارديبهشت 1372) : 35 – 40 و 8 نيز (1376) : 144 – 150
- فروزانفر، بديع الزمان: «سنايي»، سخن و سخنوران، تهران، خوارزمي، 1350، ص 254-260
- فروزانفر، بديع الزمان: «سنايي»، منتخبات ادبيات فارسي، تهران، 1313
- فضل، صلاح: «بين سنايي و دانتي»، تأثير الثقافه الاسلاميه في الكومديا الالهيه لدانتي، بيروت، دارالافاق الجديده 1985 ص 105 – 98
- قويم، عبدالقيوم: «نقش وصف در سخنآرايي سنايي»، دانش (مجلة دانشگاه كابل)، ش. 3 (1367 خورشيدي) صص 99- 110
- گراهام، تري: «حكيم سنائي بنيان گذار مثنوي»، صوفي، ش 19 (تابستان)، 17 – 23.
- گيتي فروز، علي محمد: «بررسي مديحههاي سنايي در باب هشتم حديقه الحديقه»، كيهان فرهنگي 169، (آبان 1379).
- مايل، روزبه: «تمثيل و جلوة آن در حديقة سنايي»، ادب، ]كابل[ سال 25، شمارة 3 (قوس- ميزان، مهر و آذر، 1356) صص 50-62
- مايل هروي، نجيب: «ذيل سير العباد سنايي از اوحد الدين طبيب رازي»، نشرية خراسان، ]كابل[ شمارة 24 ميزان – قوس (مهر و آذر) 1360 خورشيدي، صص 35- 47
- مالكي، هيبت الله: «نقد و بررسي مكاتيب سنايي»، تاريخ و جغرافيا كتاب ماه (، ش 3و 4)
- مجتبائي، فتح الله: «شرع و شعر» (تأثير دين و ادب در زندگاني و آثار حكيم سنايي از جي. تي. پي. دو بروين)، نشر دانش، سال 4 (1363) ش 5، ص 60 – 62.
- مجروح، سيد بهاء الدين: «سيري در سير العباد»، در: سيرالعباد الي المعاد حكيم سنايي غزنوي، به كوشش رضا مايل هروي، مؤسسه انتشارات بيهقي، كابل، 1356/ 1977
- محجوب، محمد جعفر: «حكيم سنايي غزنوي» صوفي: 2 (1368) ش 1 (5 مسلسل) 7-16
- محقق، مهدي: «كهن نسخهاي از ديوان سنايي»، راهنماي كتاب، 5 : 586 – 589
- محقق، مهدي: «كهن نسخهاي از ديوان سنايي»، مجلة راهنماي كتاب، سال 5 (1341) ش 7 : ص 9 – 586.
- مروج، جلال: «پژوهشي در عقايد كلامي سنايي غزنوي»، دانشكدة ادبيات تهران، 22 (1345) ش 1: 398-408
- موسوي گرمارودي، مصطفي: «جلوة قرآن و حديث در قصيدهاي مشهور از سنايي غزنوي»، گلستان قرآن، دورة جديد، ش. 37
- مهابادي، فيروز: «نقد و معرفي مكاتيب سنايي به کوشش نذير احمد»، كتاب شناخت، تهران 1363، ص 114 – 115.
- مهدوي دامغاني، محمود: «اهل بيت (ع)، در شعر سنايي»، زائر 73 – آبان 1379،
- مهدوي دامغاني، محمود: «حضرت امام علي ابن موسي الرضا و خاندان نبوت در آثار سنايي»، نامة آستان قدس، ش 38 (1356) : 38-54
- ميرزا زاده، نعمت: «شبيه سنايي به قلم بهار»، راهنماي كتاب، 17 (1353) : 778ـ781،
- مينوي، مجتبي: «نامهاي از سنايي به خيام»، مجلة نيما، سال 3، ش 5 (1329) : 5 ـ210
- ندوي، سليمان: «حكيم سنايي و سنين عمر او»، ترجمة قاري عبدالله، كابل، 7: 1079-1089
- نفسيي، سعيد، «معاني ابيات مشكل سير العباد»، راهنماي كتاب، 3، 696- 698.
- نفيسي، سعيد: «تصحيح و مقدمه سيرالعباد الي المعاد حكيم سنايي غزنوي»، به کوشش حسين كوهي كرماني، تهران، مجله ادبي، نسيم صبا، 1316.
- نيكلسون، رونالد، آلن: «سنايي پيشرو ايراني دانته»،ترجمة عباس اقبال، يادگار، سال اول، ش4 : 48 – 57.
- نيلاب رحيمي، غلام فاروق: «شريعت و اشارات سنايي برآن» (از مولانا بشار)، راهنماي كتاب،21 (1357) :656 – 662.
- وزير، ابوالقاسم: «دو نامة نامي از حكيم سنائي غزنوي به قوام الدين»، ارمغان، ش 18، 647– 650،
- همايون، سرور: «سال در گذشت حكيم سنائي»، قند پارسي، ش 6 (زمستان 1372) : 77-87.
- همايون، سرور: «نامة سنايي يا جامي»، خراسان 20 (1361) ش 4،111 – 113.
- همايون، سرور: «مثنوي طريق التحقيق از كيست؟»، نامه فرهنگستان، ش 24 (آذر 1383).
- ياحقي، محمد جعفر: از شرع و شاعري (از:ك، بروخن)، نشر دانش، 6 (1365)،322 – 325 (دربارة كتاب احوال و آثار سنائي).
- يوسفي، غلامحسين: «نيايش، سنايي غزنوي»، چشمة روشن (ديداري با شاعران)، تهران، انتشارات علمي، 1369، فصل نيايش، صص 128-138.
فهرست كتابها
- انصاري، محمد علي: عروس حضرت قرآن (تحليل و نقد درونمايههاي قرآني در ديوان سنايي) بيان هدايت نور 1381
- اوتاس، بو: (به كوشش) مثنوي طريق التحقيق منسوب به حكيم سنايي غزنوي احتمالات از گفتار احمد بن الحسن بن محمد النخجواني، صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران، تهران، سروش 1381
- برزگر، مسيحا: وحدت عارفانه (شرحي بر حديقه الحقيقة حكيم سنايي) تهران، نگارستان، 1383
- بشير، علي اصغر: سيري در ملك سنايي، كابل، مؤسسة انتشارات بيهقي، ميزان 1356
- پارساي، كيومرث: سنايي غزنوي، تهران، دبير 1381
- پنجشيري، غلام صفدر: تاثير قرآن در ديوان سنايي، كابل، كابل پوهنتون، 1356.
- حقوقي عسگر: گزيدة حديقه الحقيقه، تهران، هيرمند، چاپ دوم 1369، چاپ اول 1365
- حلبي، علي اصغر: گزيده حديقه الحقيقه، تهران، دانشگاه پيام نور،1381
- خليلي، خليلالله: احوال و آثار حكيم سنايي، كابل، مؤسسة انتشارات بيهقي،1315/ 1936
- خليلي، خليل الله: احوال و آثار حكيم سنايي غزنوي، كابل ؛ مؤسسة انتشارات بيهقي، ويرايش دوم، 1356
- خليلي، خليلالله: دربارة يك نسخة قديمي كليات حكيم ابوالمجد مجدود سنايي، كابل، 1338/ 1959.
- درگاهي، محمود: طلايهدار حقيقت، (نقد و شرح انديشة سنايي با گزيدةيي از حديقه الحقيقه) تهران، مؤسسة فرهنگي انتشاراتي ستارگان و خواجوي كرماني، 1373
- دو بروين، يوهانس توماس پيتر: حكيم اقليم عشق (تأثير متقابل دين و ادبيات در زندگي و آثار حكيم سنايي غزنوي)؛ ترجمه مهيار علوي مقدم، محمد جواد مهدوي، مشهد، آستان قدس رضوي، بنياد پژوهشهاي اسلامي 1378.
- راستگو، سيد محمد: گزينش و گزارش از حديقة سنايي، تهران، سمت (سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني دانشگاهها)، 1380
- رجاء، عبدالمنعم جبر: رحله الروح بين ابنسينا و سنايي و دانتي، قاهره، مكتبه الشباب، 1977
- رنجبر، احمد: گزيدة اشعار حديقة سنايي غزنوي، تصحيح و توضيح و مقابله، تهران، اميركبير، 1364
- روستا يار، سيد عليشاه: انديشههاي عرفاني حكيم سنايي، ] عنوان يك طرح پژوهشي است كه در آكادمي علوم افغانستان در شش فصل و 230 صفحه دستنويس 34 سطري شده نوشته شده و هنوز به چاپ نرسيده است[.
- زرقاني، مهدي: زلف عالم سوز (نقد و تحليل و گزيده اشعار سنايي غزنوي)، تهران، نشر روزگار 1381
- زرقاني، مهدي: افقهاي شعر و انديشهي سنايي غزنوي، تهران، روزگار، 1379
- زنجاني برات: برگزيدة اشعار سنايي، تهران، امير كبير، 1364
- سجادي، ضياء الدين: سنايي غزنوي،گزيدة اشعار قصايد، غزليات، مثنويها، و نامة سنايي به خيام، (ويرايش دوم)، تهران زوار، 1365
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: تحريمه القلم، به كوشش محمد تقي مدرس رضوي، در مثنويهاي حكيم سنايي، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1348 و انتشارات بابك، 1360
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: تحريمه القلم، به كوشش مايل غلامرضا هروي،آريانا، ج 25 (1346) ش 2: 71 – 75.
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: تحريمه القلم، به كوشش محمد تقي مدرس رضوي، فرهنگ ايران زمين، 3: 297 – 366.
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: تحريمه القلم، به كوشش مجتبي مينوي، فرهنگ ايران زمين، سال پنجم، (1336): 5– 15 ؛
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: حديقه الحقيقه و شريعه الطريقه، به كوشش محمد تقي مدرس رضوي، تهران، 1329
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: حديقه الحقيقه و شريعه الطريقه، تصحيح و تحشيه محمد تقي مدرس رضوي، دانشگاه تهران، 1359
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: حديقه الحقيقه و طريقه الشريعه، تصحيح مريم حسيني، تهران، مركز نشر دانشگاهي، 1382
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: حديقة سنايي، نسخه كتابخانه سالار جنگ، حيدر آباد، هند، حديقة سنايي، مع شرح، نسخة كتابخانه دانشگاه عليگرة هند.
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: حديقة سنايي، چاپ، بمبئي، 1859 م.
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: ديوان، به كوشش محمد تقي مدرس رضوي، چاپ دوم، تهران، ابن سينا 1341.
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: ديوان، چاپ سنگي؛ بمبئي، 1328ق / 1910
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: ديوان، تهران، نگاه.
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: ديوان، چاپ سنگي، تهران.
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: ديوان، محمد تقي مدرس رضوي، كتابخانة سنايي، تهران، بي تا.
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: ديوان، به كوشش مظاهر مصفا، تهران 1336.
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: ديوان، تهران، امير كبير 1336.
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: ديوان، با مقدمه و حواشي و فهرستها، به کوشش محمد تقي مدرس رضوي، 1380
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: سنايي آباد (سلوت نامه)، به كوشش محمد تقي مدرس رضوي، در مثنويهاي حكيم سنايي، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1348 و انتشارات بابك، 1360.
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: سيرالعباد الي المعاد، بانضمام شرح سير العباد الي المعاد، در مثنويهاي حكيم سنايي، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1348 و انتشارات بابك، 1360.
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: سيرالعباد الي المعاد، به کوشش حسين كوهي كرماني، با تصحيح و مقدمه سعيد نفيسي، تهران، مجله ادبي، نسيم صبا 1316.
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: سيرالعباد الي المعاد حكيم سنايي غزنوي، تحقيق متن از رضا مايل هروي، كابل، مؤسسه انتشارات بيهقي، 1356.
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: طريق التحقيق، منسوب به سنايي حكيم غزنوي احتمالا از گفتار احمد بن الحسن بن محمد النخجواني، به كوشش بو اوتاس، مترجم غلامرضا دهبد، تهران، سروش 1381
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: طريق التحقيق، منسوب به حكيم سنايي غزنوي احتمالا از گفتار احمد بن الحسن بن محمد النخجواني، به كوشش محمد علي مؤذني، تهران، موسسة فرهنگي انتشاراتي آيه،1380
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: طريق التحقيق، منسوب به سنايي حكيم غزنوي، شيراز كتابفروشي جهان نما،
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: كارنامة بلخ (مطايبه نامه)، به كوشش محمد تقي مدرس رضوي، فرهنگ ايران زمين، سال چهارم، 1334 / 6 – 1955، 354 – 297
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: كارنامة بلخ، با مقدمه و تصحيح محمد تقي مدرس رضوي، فرهنگ ايران زمين 3، 297 – 366.
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: كارنامة بلخ، در مثنويهاي حكيم سنايي، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1348 و انتشارات بابك، 1360
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: كليات اشعارحكيم سنايي، چاپ عكسي از روي نسخة كهن موزة كابل در قرن ششم، به كوشش علي اصغر بشير، كابل، مؤسسة انتشارات بيهقي 1356 / 1977.
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: كليات اشعار، نسخه خطي ديوان هند، اشعار سنايي، شماره 927
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: كليات قصايد و غزليات و مقطعات و رباعيات، از همت محمد جعفر شوشتري مشهور به مولا و ميرزا محمد ملك الكتاب در مطبع فيض رسان، بمبئي، 1328 قمري
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: مثنويهاي حكيم سنايي به انضمام شرح سير العباد الي المعاد به كوشش محمد تقي مدرس رضوي، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1348 / 1969 چاپ دوم، تهران، انتشارات بابك 1360،
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: مكاتيب، مستخرجة كليات سنايي آكسفورد كتابخانة بادليان، شمارة 537.
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: مكاتيب، مستخرجة كليات سنايي ديوان هند به شماره 927.
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: مكاتيب، به اهتمام و تصحيح و حواشي نذير احمد، تهران؛ كتاب فرزان،1362.
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: مكاتيب، به كوشش نذير احمد، رامپور، انتشارات دانشگاه اسلامي عليگره، 1962 م/ 1382 ق/ 1341ش
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: مكاتيب، تهران، بنياد موقوفات افشار،
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: مكاتيب، تحقيق متن از نذير احمد، كابل، پوهنجي ادبيات و علوم بشري، 1356.
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: مكاتيب، نسخة كتابخانة حبيب گنج عليگره.
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: منتخب حديقه الحقيقه و شريعه الطريقه، تهران، اميركبير.
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: منتخبي از غزليات سنايي، تهران، عطايي.
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: نغمهگر حديقة عرفان، گزيدة اشعار سنايي، تهران، سخن.
- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم: نقش معرفت حكيم سنايي، كابل، بي ناشر، 1370
- شريفي، شهلا: سنايي غزنوي، تهران، تيرگان 1383
- شفيعي كدكني، محمد رضا: تازيانههاي سلوك (نقد و تحليل چند قصيده از حكيم سنايي) تهران، آگاه 1372.
- شفيعي كدكني، محمدرضا: در اقليم روشنايي (تفسير چند غزل از حكيم سنايي غزنوي) تهران، موسسة انتشارات آگاه، 1373. چاپ اول
- شكيبافر، يدالله: برگزيدة حديقه الحقيقة سنايي غزنوي، سازه، 1375
- صفاري، محمدشفيع: فرهنگ لغات و تعبيرات مثنويهاي سنايي، قزوين، دانشگاه بين المللي امام خميني 1378.
- طغياني اسفرجاني، اسحاق: شرح مشكلات حديقة سنايي، دانشگاه اصفهان، 1383
- عاملي، ناصر: گزيدة حديقة سنايي، تهران، طهوري، 2535
- كريمي، امير بانو (اميري فيروز كوهي) : گزيدة حديقه الحقيقه، تهران، زوار، 1374
- كوهي كرماني، حسين: (به کوشش) مقدمه سيرالعباد الي المعاد، حكيم سنايي غزنوي، با تصحيح و مقدمه سعيد نفيسي، تهران، مجله ادبي، نسيم صبا 1316. چاپخانة آفتاب
- ماهيار، عباس: سيماي شير يزدان در حديقه الحقيقه، كرج، جام گل، 1380
- مايل هروي، رضا: رسالة سير نفس فخرالدين رازي و سير العبادالي المعاد حكيم سنايي غزنوي، با تحشيه و مقدمه، كابل، 1344 / 1965.
- مايل هروي، رضا: سيرالعباد الي المعاد حكيم سنايي غزنوي، مؤسسه انتشارات بيهقي، كابل، 1356/ 1977 ] شامل متن سير العباد و شرح آن از روي چاپ استاد مدرس رضوي، با مقدمهاي در باب سفرهاي روحاني و معراجهاي ادبي[
- مصفا، مظاهر: «مقدمه بر ديوان سنايي» ديوان، تهران 1336. ] شامل گزارشي مفصل دربارة زندگينامه و شرح احوال و انديشه و سبك حكيم سنايي[
- مؤذني، محمد علي(به كوشش)، طريق التحقيق، منسوب به حكيم سنايي غزنوي احتمالا از گفتار احمد بن الحسن بن محمد النخجواني، تهران موسسة فرهنگي انتشاراتي آيه،1380
- مدرس رضوي، محمد تقي: تعليقات حديقه الحقيقه، (مشتمل بر آيات احاديث، مأخذ قصص و تمثيلات و كلمات مشايخ)، تهران، مؤسسة مطبوعاتي علمي، 1344.
- مدرس رضوي، محمد تقي: (تصحيح و تحشيه) حديقه الحقيقه، دانشگاه تهران، 1344.
- مطيعي امين، حسين: گلزار حقيقت (بازنويسي كتاب حديقه الحقيقه و شريعه الطريقه اثر حكيم سنايي غزنوي)، تهران، موسسة فرهنگي اهل قلم 1383.
- مهدوي دامغاني، احمد: در باغ روشنايي، گزيدة حديقه الحقيقه، تهران، سخن، 1375
- همايون، سرور: حكيم سنايي غزنوي و جهان بيني او، كابل، مؤسسة انتشارات بيهقي 1356.
- يمين، محمد حسين: «عشق از نگاه حكيم سنايي و مولاناي بلخي»، ادب، ]كابل[ سال 25، شمارة 3 (قوس- ميزان، مهر و آذر، 1356) صص 63-75
- يوسف نيا، سعيد: گزيدة ديوان حكيم سنايي غزنوي، با مقدمه، موسسة انتشارات قدياني، تهران، 1377ـ
کتابهای منتشر شده از سال۱۳۸۴ تا کنون:
۱.برزگر، مسیحا، وحدت عارفانه/ مسیحا برزگر.
مشخصات نشر : تهران : خانه معنا، ۱۳۸۵.
۲. محمد بقائیماکان ـستایش عشق: عاشقانههای سنائی/ انتخاب، تصحیح، شرح و بررسی تطبیقیـ تهران : نامک ، ۱۳۸۵
۳.بیگباباپور، یوسف، در سخن معنی و در معنی سخن (تاملی در تاثیر و تاثر و هماندیشی سنایی و مولوی)تهران: اوحدی، ۱۳۸۶
۴.جلالیپندری، یدالله، ۱۳۳۷ - ،گردآورنده و مصحح
غزلهای حکیم سناییغزنوی/مصحح [و گردآورنده] یدالله جلالیپندری .
تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۸۶.
۵.... حکیمی، محمود، ۱۳۲۳ -
: ... ما از پی سنایی و عطار آمدیم : نگاهی به اندیشههای تابناک مولوی، سنایی و عطار/ تالیف محمودحکیمی.
تهران: لوح زرین، ۱۳۸۶.
۶.حکیمی، محمود، ۱۳۲۳ -
در مدرسه حکیم سناییغزنوی/ تالیف محمود حکیمی.
مشخصات نشر : تهران: قلم، ۱۳۸۷.
۶.دری، زهرا، ۱۳۴۰ - ،شارح
عنوان و نام پديدآور : شرح دشواریهایی از حدیقهالحقیقه سنایی/ مولف زهرا دری.
تهران: زوار، ۱۳۸۶
۷.سالمیان، غلامرضا، ۱۳۵۴ -
: کتابشناسی توصیفی سناییغزنوی/تدوین و تنظیم غلامرضا سالمیان.
: تهران: مرکز نشر دانشگاهی، ۱۳۸۶
۸.شفیعی کدکنی، محمدرضا، ۱۳۱۸-
: در اقلیم روشنایی: تفسیر چند غزل از حکیم سنائی غزنوی/ محمدرضا شفیعیکدکنی.
تهران: آگه ، ۱۳۸۵.
۹. علیاصغر محمدخانی، محمود فتوحی.
شوریدهیی در غزنه: اندیشهها و آثار حکیم سنایی/ تهران : سخن ، ۱۳۸۵
۱۰..نصراللهی، منیژه ـ سنایی/. تهران: مدرسه، ۱۳۸۶
پاياننامههاي كارشناسي ارشد
- آثاري اردكاني، سعيد: جايگاه عقل در حديقة سنايي، راهنما: اميربانو كريمي، دانشگاه تهران، 1380.
- ابوالقاسمي، مريم: نقد و تحليل حديقه الحقيقه حكيم سنائي غزنوي (پنج باب اول)، راهنما: مظاهر مصفا، دانشگاه تهران، 1373.
- آمار، فريال: تصويرسازي و بازي با شكل كلمات و حروف در ديوان حكيم سنايي و خاقاني شرواني: راهنما: برات زنجاني، دانشگاه تهران، 1378.
- احمديان، سكينه: مظاهر عدالت در آثار منظوم عرفاني با تكيه بر اشعار سنايي و عطار، راهنما: علي محمد سجادي، دانشگاه شهيد بهشتي، 1379.
- استوار، موسي: تجلي اساطير و روايات تاريخي و مذهبي در ديوان سنايي، راهنما: ظفري، دانشگاه چمران اهواز، 1379.
- اسكندري، علي: نقد ساختاري و محتوايي حكايات و تمثيلات حديقه الحديقة سنايي، راهنما: جليل مشيدي، دانشگاه اراك، 1382.
- اعظمي، كاظم: شرح 50 قصيده و غزل از ديوان سنايي(ص151-200)، راهنما: محمدشفيع صفاري، دانشگاه امام خميني قزوين، 1381.
- افتخاري، يدالله: شرح پنجاه قصيده از سنايي، راهنما: محمدشفيع صفاري، دانشگاه امام خميني قزوين، 1378.
- الله آبادي، عليرضا: پانزده قصيده از سنايي: شرح و تحليل و توضيح نكات ادبي، بلاغي و معنوي، راهنما: سيد رضا نزابي نژاد، دانشگاه آزاد سبزوار، 1382.
- الله قلي، نيره: تاثير سنايي بر مولوي، راهنما: رضا اشرف زاده، دانشگاه آزاد مشهد، 1376.
- الهامي، محسن: شرح و تحليل سيرالعباد الي المعاد حكيم سنايي، راهنما: اسماعيل حاكمي، دانشگاه آزاد تهران، 1371.
- اميني، نيلوفر: ملاحظاتي دربارة قلندريه و تصحيح و توضيح چهل قصيده و غزل قلندريه سنايي، راهنما: نحوي، شيراز، 1382.
- انصاري اول، محمدعلي: تحليل و نقد درونمايههاي قرآني در ديوان سنايي غزنوي، راهنما: فاضلي، دانشگاه آزاد مشهد، 1377.
- انصاري، احمدآقا: اصطلاحات دارويي و پزشكي آثار سنايي، راهنما: ظفري، دانشگاه چمران اهواز، 1369.
- انوراني نيا، زهرا: تحليل مضامين تمثيلي در حديقة سنايي و چهار مثنوي عطار(مصيبت نامه، اسرار نامه، الهي نامه، منطق الطير) و مثنوي مولوي، راهنما: سيد رضا انزابي نژاد، دانشگاه آزاد سبزوار، 1378.
- بامدادي، بهروز: فرهنگ لغات و تعبيرات و استعارات و كنايات حديقه الحقيقه سنائي، راهنما: احمد تميم داري، علامه طباطبايي تهران، 1372.
- بكاولي، حميدرضا: نماد و نمادگرايي در حديقه الحقيقه و شريعه الطريقه، راهنما: حميد وحيديان، دانشگاه آزاد مشهد، 1377.
- بهداني، ابوالقاسم: تجلي اساطير در شعر سنايي، راهنما: محمدرضا راشد محصل، دانشگاه آزاد بيرجند، 1373.
- بهراميان، مسيح: شرح سيرالعباد الي المعاد سنايي، راهنما: جليل تجليل، دانشگاه آزاد تهران، 1370.
- پير محمدي، صحبت: شرح سيزده قصيده از ديوان حكيم سنايي، استاد راهنما، محمود مهدوي دامغاني، پايان نامة كارشناسي رشتة فقه و مباني حقوق اسلامي، دانشكده الهيات و معارف اسلامي دانشگاه فردوسي مشهد، 1350.
- توكلي، ناهيد: سيماي زن در آثار سه عارف نامدار، سنايي و عطار و مولوي، راهنما: رضا اشرف زاده، دانشگاه آزاد مشهد، 1380.
- جمالي، هاجر: خضر در مثنويهاي عرفاني(حديقة سنايي، مثنويهاي عطار و مثنوي مولوي)، راهنما: تقي پورنامداريان، دانشگاه شهيد بهشتي، 1377.
- جنگ آزماي، علي: شخصيت و انديشه با يزيد بسطامي و بازتاب آن در ادب فارسي در آثار پنج تن از شاعران(سنايي، عطار، مولوي، سعدي و حافظ)، راهنما: محمود عابدي، دانشگاه تربيت معلم تهران، 1380.
- چناراني، علي: آيات و احاديث حديقة سنايي، راهنما: خليل الله يزداني، دانشگاه آزاد سبزوار، 1381.
- حاجي گيتي زاده، محمدعلي: تلخ و شيرين سخن سنائي (تحليل باب هشتم حديقه الحقيقه)، راهنما: مظاهر مصفا، دانشگاه تهران، 1376.
- حسن كلهري، شهلا: بازتاب انديشه مشايخ صوفيان در مثنوي مولانا جلال الدين محمد بلخي(با يزيد بسطامي، ابوسعيد ابوالخير-سنايي، عطار): راهنما: جليل تجليل، دانشگاه آزاد رودهن، 1381.
- حسيني شبانان، محمد: تاثير قرآن در ديوان سنايي غزنوي، راهنما: مظاهر مصفا، دانشگاه تهران، 1371.
- حصاري، مهدي: ارزشها و ضد ارزشهاي اخلاقي در ديوان سنايي، راهنما: محمدشفيع صفاري، امام خميني قزوين، 1382.
- حيدري، علي: سنجش حكايات مشابه مثنوي مولوي با مثنويهاي عطار و سنايي، راهنما: سيروس شميسا، دانشگاه علامه طباطبايي تهران، 1381.
- خجسته عباسي، فريده: زبان تصوف در حديقة سنايي، راهنما: مظاهر مصفا، دانشگاه تهران، 1371.
- خرميان، اكبر، شرح بيست قصيده از سنايي، راهنما: حائري، دانشگاه علامه طباطبايي تهران، 1381.
- خوشنويس، حميدرضا: مقايسه بين مكاتيب غزالي و سنايي، راهنما: مهدوي، دانشگاه آزاد مشهد، 1380.
- دانشور، حكيمه: تمثيل در مثنويهاي سنايي، راهنما: كهن، آزاد جيرفت، 1382.
- رحمتي، عفت: عقايد كلامي سنايي در حديقه الحقيقه و شريعه الطريقه، راهنما: احمد خاتمي، دانشگاه شهيد بهشتي، 1376.
- رحيمي، غلامرضا: تحليل جلوههاي طبيعت در مثنويهاي عرفاني سنايي، عطار و مولوي، راهنما: علي شيخ الاسلامي، دانشگاه تربيت مدرس، 1374.
- رستم زاده بجستاني، سعيد: تحليل موضوعي حديقه و بررسي تمثيلها، راهنما: خليل الله يزداني، دانشگاه آزاد سبزوار، 1383.
- رنجبر، مريم السادات: تصحيح و شرح سيرالعباد سنايي غزنوي، راهنما: تدين، دانشگاه چمران اهواز، 1374.
- روحي، كاظم: تاثير قرآن در ديوان سنايي غزنوي، راهنما: محمد علوي مقدم، دانشگاه آزاد مشهد، 1381.
- روزبهاني، سعيد: بازتاب شاعرانه روايتهاي مذهبي و تاريخي و اشارههاي اساطيري در قصيدههاي سنايي، راهنما: محمدرضا راشد محصل، دانشگاه آزاد سبزوار، 1377.
- روز بياني، فريده: معرفت در حديقه الحقيقه و مثنوي معنوي، راهنما: محمدرضا راشد محصل، دانشگاه آزاد بيرجند، 1378.
- روستايي شلماني، احمد: سيماي حضرت علي (ع) در شعر ناصر خسرو و سنايي، راهنما: محمد علي صادقيان، دانشگاه يزد، 1378.
- زرقاني، مهدي: كليات عرفاني سنايي در ديوان و مثنويهاي آن، راهنما: محمد مهدي ركني، دانشگاه فردوسي مشهد، 1376.
- زمان احمدي، محمدرضا: تمثيل در حديقه الحقيقه حكيم سنائي، (مقدمهاي در باب مثل و تمثيل و حكمت)، راهنما: اسماعيل حاكمي، دانشگاه آزاد تهران، 1372.
- ساجدي، سيد محمد حسن: معاد در حديقة سنايي و مثنوي مولانا، راهنما: سيد احمد كازروني، دانشگاه آزاد بوشهر، 1377.
- سالميان، غلامرضا: كتابشناسي توصيفي سنايي، راهنما: محمدرضا برزگر خالقي، دانشگاه امام خميني قزوين، 1378.
- ستاره بادي، ستاره: حكمت علمي در حديقة سنايي (بر پايه حكمت عملي خواجه نصيرالدين توسي در اخلاق ناصري)، راهنما: حيدري، دانشگاه اراك، 1382.
- ستيز نارويي، مسعود: مقايسه مضامين عرفاني در حديقة سنايي و مثنوي مولانا جلال الدين بلخي، راهنما: محمد مهدي ناصح، دانشگاه آزاد بيرجند، 1374.
- سميع قهفرخي، زهرا: شرح 50 قصيده و غزل از ديوان سنايي (ص101-150)، راهنما: محمدتقي آذرمينا، دانشگاه امام خميني قزوين، 1381.
- سنائي، عذرا: شرح سي قصيده از حكيم سنائي غزنوي، راهنما: شعاريان، آزاد تهران، 1375
- سيف، عبدالرضا: قيامت، بهشت، دوزخ، در حديقه الحقيقه و شريعه الطريقه سنايي غزنوي و بوستان سعدي، راهنما: محمد رادمنش، دانشگاه تهران، 1374.
- سيفي، صفدر: لغات و تركيبات نادر در ديوان سنايي، راهنما: عابدي، دانشگاه تربيت معلم تهران، 1375.
- شاه حسيني، محمد اسماعيل: فرهنگ لغات و اصطلاحات حديقه الحقيقه سنايي، راهنما: احمد احمدي، دانشگاه تربيت مدرس، 1368.
- شاهمرداني، كرم: بررسي قصههاي و تمثيلها و مضامين مشترك حديقه الحقيقه و مثنوي معنوي، راهنما: جليل مسگرنژاد، دانشگاه علامه طباطبايي تهران، 1373.
- شريعتي كوهبناني، مطهره: حكايتهاي حديقه الحقيقه و منطق الطير، راهنما: رضا اشرف زاده، دانشگاه آزاد مشهد، 1376.
- شعباني، محمد: بررسي صورت و محتواي داستانهاي حديقة سنايي، راهنما: ثامني، دانشگاه چمران اهواز، 1371.
- صادقيان، سندس: دنياي سنايي در ديوان، راهنما: محمد حسين محمدي، دانشگاه امام خميني قزوين، 1382.
- صدر بزاز، مرضيه: آثار عرفاني منظوم فارسي از سنايي تا جامي: راهنما: محمد جعفر ياحقي، فردوسي مشهد، 1377.
- صدري محمدي، محمدرضا: مقامات عرفاني در حديقة سنايي و منطق الطير عطار و مثنوي مولوي، راهنما: مهدي رحيمي، دانشگاه آزاد بيرجند، 1382.
- طاهري، حميد: شرح مشكلات حديقه الحقيقه سنايي، راهنما: محمد جاويد صباغيان، دانشگاه فردوسي مشهد، 1377.
- طايفي، شيرزاد: بازتاب سيماي جامعه در حديقه الحقيقه سنايي غزنوي، راهنما: مظاهر مصفا، دانشگاه تهران، 1378.
- ظهيري ناو، بيژن: سيماي جبرئيل(ع) در ادب منظوم عرفاني (بر محور مثنويهاي سنايي، عطار، مولانا)، راهنما: مظاهر مصفا، دانشگاه تهران، 1377.
- عابديان، عليرضا: پرتو قرآن و حديث در حديقة سنايي، راهنما: محمد جاويد صباغيان، دانشگاه فردوسي مشهد، 1374.
- عاشوري، ابوالقاسم: صفات انسان كامل در ديوان سنائي غزنوي با استفاده از شواهد مثال از نهج البلاغه، راهنما: حكيمة دبيران، دانشگاه تربيت معلم، 1381.
- عباسي ثاني، معصومه: پايگاه عشق و معرفت شناسي در حديقة سنايي، راهنما: محمدرضا راشد محصل، دانشگاه آزاد سبزوار، 1381
- عباسي، هما: انسان آرماني در حديقة سنايي، راهنما: محمد اسماعيل حنفي، دانشگاه آزاد بيرجند، 1382.
- عزيزلي، نصرالله: زهدگرايي و ريا ستيزي در اشعار سنايي، راهنما: كرمي، دانشگاه آزاد فسا، 1375.
- عزيزي، سعيد: ديدگاههاي اخلاقي سنايي در حديقه الحقيقه، راهنما: جوكار، دانشگاه شيراز، 1381.
- علوي، فاروق، آيات و احاديث و امثال مثنوي حديقه الحقيقه سنايي راهنما : اسماعيل حاكمي، دانشگاه تهران، 1368.
- عليشاهي، محمدرضا: تنوع مضمون و محتوا در آثار سنايي، راهنما: تدين، دانشگاه چمران اهواز، 1379.
- غريبي، كاظم: شرح لغات و تركيبات ديوان سنايي، راهنما: امامي، دانشگاه چمران اهواز، 1380.
- غفوري، علي اصغر: تحليل زهديات و حكميات سنايي، راهنما: نيري، شيراز، 1374.
- فرونوديان، عظيم: فرهنگ نوادر لغات و تركيبات و تعبيرات شعر سنايي، راهنما: محمد جاويد صباغيان، دانشگاه فردوسي مشهد، 1372.
- فرهنگ دوست، شيرين: انسان گرايي در شعر سنايي، راهنما: محسن مويدي، دانشگاه آزاد بيرجند، 1375.
- فقيهي، حسين: ماهيت مثل، استخراج امثال حديقه الحقيقه سنايي، راهنما: جليل تجليل، دانشگاه تهران، 1367.
- قدي يلمه، قاريا: ماخذ قصص حديقة سنايي، راهنما: محمد جواد عرفاني، دانشگاه آزاد بيرجند، 1380.
- قطوره چي، مينو: سيماي جامعه در آثار سنايي، راهنما: حائري، دانشگاه علامه طباطبايي تهران، 1381.
- قوامي، بدريه: انديشههاي قلندري در غزل فارسي (سنايي، عطار، عراقي، مولوي)، راهنما: محمود عابدي، دانشگاه تربيت معلم، 1382.
- كرماني، محسن: فرياد اعتراض (بررسي نقد اجتماعي در حديقة سنايي)، راهنما: محمد علوي مقدم، دانشگاه آزاد مشهد، 1379.
- گنجي فرد، محمدعلي: دنيا در نظر سنايي و ناصرخسرو، راهنما: محمدرضا راشدمحصل، دانشگاه آزاد بيرجند، 1376.
- لطفي، فاطمه: فرهنگ نوادر لغات و تركيبات و تعبيرات حديقه الحقيقه، راهنما: رضا اشرف زاده، دانشگاه آزاد مشهد، 1373.
- لگزيان، كمال: تاثير قرآن و حديث در مثنويهاي سنايي غزنوي، راهنما: رضا اشرف زاده، دانشگاه آزاد مشهد، 1375.
- محقق، محمدصادق: فرهنگ عامه در ديوان حديقة سنايي، راهنما: ظفري، دانشگاه چمران اهواز، 1372.
- محمد زاده، ابو الفضل: افكار عارفانه سنايي در مثنوي حديقه الحقيقه، دانشگاه فردوسي مشهد،
- محمد زاده، مريم: بررسي انتقادات اجتماعي و سياسي در قصايد سنايي، راهنما جليل اكرمي، دانشگاه تبريز، 1382.
- محمدي رخ، اسدالله: انديشههاي اجتماعي و انتقادي در شعر سنايي غزنوي، راهنما: محمدرضا راشد محصل، دانشگاه آزاد بيرجند، 1381.
- محمديان، عباس: مباحث كلامي در حديقة سنايي، راهنما: محسن جهانگيري، دانشگاه تربيت مدرس، 1367.
- مرادخاني، صفيه: تصحيح و توضيح بيست و پنج قصيدة زهدية سنايي، راهنما: نحوي، شيراز، 1381.
- مرتضوي، جمال الدين: صور خيال در قصايد و غزليات سنايي، راهنما: محمدرضا شفيعي كدكني، دانشگاه تهران، 1371.
- مرداني، محسن: ديدگاه شاعران قرن ششم دربارة شعر و شاعري (انوري، سنايي، نظامي)، راهنما: عباس ماهيار، دانشگاه تربيت معلم تهران، 1382.
- مشيدي، جليل: شرح مشكلات قصايد سنايي، راهنما: اسماعيل حاكمي، دانشگاه تربيت مدرس، 1369.
- مصلي نژاد، معصومه: بررسي مباني زهد و عرفان در شعر سنايي، راهنما: نيري، شيراز، 1380.
- مقدسي، محمد: تاثير قرآن و احاديث در ديوان سنايي غزنوي، راهنما: محمدرضا راشد محصل، دانشگاه آزاد سبزوار، 1383.
- مهرسا، احمد: نكوهش دنيا داري در آثار سنايي، راهنما: رادفر، دانشگاه آزاد جيرفت، 1381.
- ناصح، عليرضا: تاثير انديشههاي بزرگان ادب فارسي بر اقبال لاهوري (سنايي، مولوي و حافظ)، راهنما: خسروان، دانشگاه آزاد مشهد، 1382.
- نامدار، كاظم: زمينههاي نقد اجتماعي در آثار سنايي، راهنما: محمود عابدي، دانشگاه تربيت معلم تهران، 1378.
- نجاري، غلامرضا: فرهنگ لغات و اصطلاحات حديقه الحقيقه، راهنما: نيري، شيراز، 1373
- نخبه زارع، معصومه: بررسي شكل حكايت در منظومههاي عرفاني (حديقة سنايي، مصيبت نامه، مثنوي مولوي) راهنما: محمود فتوحي، دانشگاه تربيت معلم، 1382.
- نظري، جليل: بيان در شعر سنايي، راهنما: اسكندري، دانشگاه شيراز، 1369.
- نوابي، مهراب: پديده مرگ در آثار منظوم سه حكيم (فردوسي، سنايي، نظامي)، راهنما: خليل حديدي، دانشگاه تبريز، 1380.
- نوروزي، زهرا: زمينههاي نقد در آثار سنايي غزنوي، راهنما: فاضلي، دانشگاه آزاد مشهد، 1381.
- نيك روز، يوسف: بررسي و تحليل مشكلات جام جم اوحدي و بيان تاثير آن از حديقة سنايي غزنوي، راهنما: اسماعيل حاكمي، دانشگاه تربيت مدرس، 1375.
- نيكبخت سعادت آباد، مهين: مباني اخلاقي در حديقه الحقيقه سنايي، راهنما: محمد علوي مقدم، دانشگاه آزاد مشهد، 1374.
- همتيان، محبوبه: معاني در غزليات سنايي، راهنما: سيد محمود الهام بخش، دانشگاه يزد، 1383.
- يزداني، حسين: مقايسه مثنوي معنوي با حديقة سنايي و بررسي تاثير سنايي بر مولوي، راهنما: محمد مهدي ركني، فردوسي مشهد، 1383.
- يوسفي كوپائي، محمدرضا: شرح اعلام حديقه الحقيقه حكيم سنائي غزنوي، راهنما: مظاهر مصفا، دانشگاه تهران، 1374.
پایان نامه ها از سال۱۳۸۴ تا کنون
۱. ارمیاول، سیما
: بررسی مقامات و منزلهای عارفانه در آثار سنایی غزنوی -استاد راهنما رضا اشرفزاده ؛ استاد مشاور محمد فاضلی
محل و سال اخذ مدرک : مشهد، ۱۳۸۵
۲.افخمیستوده.مرضیه - تاثیر آیات و احادیث و اخبار در مخزنالاسرار نظامی و مقایسه آن با حدیقهالحقیقه سنائی- استاد راهنما علیاصغر حلبی ؛ استاد مشاور احمد حسنیرنجبر
زبان و ادبیاتفارسی : تهران، ۱۳۸۵ : دانشگاه آزاد اسلامی (تهران مرکزی )
۳. طبیبزاده، مریم
خودگریزی در آثار منظوم سنایی، عطار و مولوی - استاد راهنما محمدحسین خسروان ؛ استاد مشاور محمد فاضلی، رضا اشرفزاده
مشهد، ۱۳۸۵ : دانشگاه آزاد اسلامی ( مشهد )
۴.خود شیفتگی در دیوان شاعران سبک عراقی(سنایی، کمالالدین اصفهانی، مولوی، سعدی، خواجوی کرمانی و حافظ) - استاد راهنما احمد محمدی ؛ استاد مشاور میرنعمتالله موسوی
زبان و ادبیات فارسی ـ تبریز، ۱۳۸۶
۵. میرشاهولد، شیرین.
بررسی تطبیقی تعلیم و تربیت از دیدگاه دو شاعر برجسته سنایی و مولوی- استاد راهنما محمدعلی گذشتی ؛ استاد مشاور حسین بهزادی اندوهجردی
تهران، ۱۳۸۵
نام دانشگاه/ پژوهشگاه : دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی
: س، [۴۳۸] ورق
پاياننامههاي دكتري
- اسموژنسكي، مارك: ساختار رمزي سير العباد حكيم سنايي غزنوي (ارائه متن انتقادي و درآمدي بر شرح آن)، راهنما: محمدرضا شفيعي كدكني، دانشگاه تهران، 1376.
- اكرمي، ميرجليل: تاثير دقايق و لطايف بلاغي قرآن كريم در ادب فارسي(آثار حكيم سنايي، حافظ، سعدي)، راهنما: جليل تجليل، دانشگاه تربيت مدرس، 1375.
- امين، احمد: بنمايههاي عرفان و تفاوتها و تشابهات به كارگيري آن در مثنويهاي سنايي، عطار و مولوي، راهنما: نيري، دانشگاه شيراز، 1377.
- جاني پور، محمدعلي: مقايسه افكار عرفاني و عطار در حديقه و منطق الطير، راهنما: حاكمي، دانشگاه تهران، 1379
- جلالي پندري، يدالله: تصحيح انتقادي غزلهاي حكيم سنايي غزنوي، راهنما: محمد رضا شفيعي كدكني، دانشگاه تهران، 1377.
- حسيني شبانان تفت، محمد: تصحيح انتقادي قصايد حكيم سنايي غزنوي، راهنما: مظاهر مصفا، دانشگاه تهران، 1378.
- حسيني، مريم: مقدمه، تصحيح، تعليقات بر فخرينامه(حديقه الحقيقه) از حكيم ابوالمجد مجدود بن آدم سنايي غزنوي، راهنما: محمد رضا شفيعي كدكني، دانشگاه تهران، 1376.
- دري، زهرا: شرح و بررسي ابياتي از حديقة سنايي، راهنما: مظاهر مصفا، دانشگاه تهران، 1381.
- رائي، محسن: تاثير نهج البلاغه و كلام امام اميرالمومنين علي(ع) در شعر فارسي(شاهنامه، سنايي، ناصرخسرو، سعدي، حافظ و غيره)، راهنما: جليل تجليل، دانشگاه تهران، 1375.
- رنجبر، مريم السادات: شرح مشكلات ديوان سنايي غزنوي، راهنما: ثامني، دانشگاه چمران اهواز، 1383.
- زعفراني، محمدحسن: شرح مشكلات ديوان سنايي غزنوي، راهنما: اسحاق طغياني، دانشگاه اصفهان، 1382.
- سنگري، محمدرضا: تطبيق و مقايسه انديشههاي فلسفي و عرفاني سنايي و مولانا، راهنما: اسماعيل حاكمي، دانشگاه تهران، 1373.
- صفاري، محمدشفيع: فرهنگ لغات و تعبيرات مثنويهاي سنايي، راهنما: مظاهر مصفا، دانشگاه تهران، 1374.
- شهابي قريب، مصطفي: تاثير قرآن در ادبيات فارسي(مشتمل بر مواردي كه خواجه حافظ در ديوان خود و حكيم سنايي در حديقه از آيات زماني استفاده كرده اند)، راهنما: محمد تقي مدرس رضوي، دانشگاه تهران، 1336.
- طغياني اسفرجاني، اسحاق: بررسي و شرح مشكلات حديقة سنايي، راهنما: ضياءالدين سجادي، دانشگاه تربيت مدرس، 1374.
- مدي، ارژنگ: عشق در ادب فارسي از رودكي تا سنايي، راهنما: سادات ناصري، دانشگاه تهران، 1364.
- واثق عباسي، عبدالله: شيوهها و گونههاي نيايش در شعر فردوسي، سنايي، عطار و نظامي، راهنما: شيخ الاسلامي، دانشگاه تهران، 1379.
كتابها و مقالههاي لاتين
- Ahmad ,Aladir: Some original prose and poetical Pieces Of Hakim Sanai in Indo iranica , XVI , 1963 , V.2 , 48 – 65.
- Ahmad, Nazir: "Some Original Prose and Poetical of hakim Sana`i ", Indo-Iranica, XVI, 1963 no. 2 p. 48-65.
- Aq1– Nama, ed. by M.T. Mudarris i Radavi in MR Matn 3 – 15.
- Atesh, Ahmad: “Sena`iin ”Isalama Ansiklopedisi, 1965, 475-89.
- Atesh, Ahmad: Sena`iin hal tercumesinin meseleri" in: Necati Lugal Armagani, 115-50, Ankara, 1968.
- Bertel's, Yeveg. E. (E. Bertheles): "Onda Iz melkikh poem Sena'i v rukopisi Aziatskogo Muzeya" [Sayru'l- Ibad] Dokladi Rossiyskoy Akadmii nauk-B, 25, 39-42.
- Brown, E. G.: A Literary History Of Persia, vol. II, Cambridge At the University Press, 1968.
- Bertle`s, Y.E.: Doklady Rossykoj Akadamij Nauk Serija B. 1925, 39- 42
- Bertle`s, Y.E.: Sufizm i Sufijskaja Literatura, Moscow, 1965
- Bruijn, J.T.P. de: Sana'i , The Encyclopedia of Islam, 1986.
- Bausani, Alessanddro: Sana'i Precursore di Dante? Osservazioni sul Seir al-`Ibad, Colloquio Italo-iraniano, Roma, 29-30 marzo, 1978. Accademia Nazionale dei Lincei, Fondazione Leone Caetani 1979.
- Bertle`s, Y.E.: Istoriya Persidsko- Tadzikiskoi Literaturi, Moscow, 1960, p. 402-455.
- Bertle`s, Y.E.: Ocherk Istorii Persidskoi Literaturi, Leningrad, 1938.
- Bo Utas: Tariqut – Tahqiq, A critical edition, with a history of the text and a commentary. Scandinavian Institute of Asian Studies, Monograph Series, No. 13, Sweden. 1973.
- Bo Utas: A persian Sufi Poem, Vocabulary and Terminology, London, Malmo 1978.
- Bruijn, J.T.P. de: “Sana’i and the Rise of Persian Mystical Poetry “ La Signification du bas Moyen age dans l’histoiore et la culture de monde musulman Aix-en-provence, 1978, 35-43.
- Bruijn, J.T.P. de: “The religions use of Persian poetry” in Studies on Islam, Amsterdam- London, 1974, pp. 63- 74.
- Bruijn, J.T.P. de: “ The transmission of early Persian Ghazals (with special reference to the Divan of Sana’i)” in Manuscripts of the Middle East, 3 (1988) p. 27-31
- Bruijn, J.T.P. de: Of Piety and Poetry: The Interaction of Religion and Literature, in the Life and Works of Hakim Sana`i of Ghazne, Degoeje Fund Publication, Leiden, Bril, 1983.
- Farhadi, A.S.: Hakim Sana`i of Ghazne, Afghanistan Quarterly, 1900, 33 (1): 64-78.
- Husain, S.M.R.: The Love of Sana`i: Readings from Ghazals, Afghanistan, 1977, 30 (3): 68-72.
- Kegl, Sandro (Alex. Von Kegl): “szenâji és a persza vallâsos kolteszt” Magyr Tudomânyos Akademeia, Ĕrteez és ek, 18/19 (194)
- Nicholson, Reynold, A.: A Persian Forerunner Of Dante. Journal of The Bombay Branch of the Royal Asiatic society, XIX. 1943 vol. 19
- Nicholson, Reynold, A.: A Persian Forerunner Of Dante. Towyn on sea, N Wales.
- Ritter, H.: " Philologika VIII: Ansari Heravi- Sana`i Ghaznavi" , Der Islam. 1935. 22: 89-105.
- Ritter, H.: Reviwe of Sanai` s Hadiqatu`l- Haqiqa, ed. M.Radavi (Tehran 1329. Oriens. 1952, 5.
- Rypka, Jan: History of Iranian Literature. University of Leyden, 1968. pp. 236-7.
- Saccone, Carlos: Sana`i, Viaggio nel Rogno del Ritorno Pratiche Editrice, 1993 ترجمة ايتاليايي سيرالعباد
- Schimel, A.: From Sana`i to Movlana and Iqbal, Kabul, 1977.
- Stephenson, Major John: The first book of the “Hadiqatul-hadiqat” or the Enclosed garden of The Truth of the Hakim Sana’i of ghazne, ed. And tras. By 1908, reprinted, New York 1971.
- Zipoli, Riccardo: “Sana`i , Poeta del Pre-classicismo Persiano", Colloquio Italo-iraniano, Roma, 29-30 marzo, 1978.
تدوين: محمود فتوحي